پردازنده اینتل یا AMD؛ تفاوت ها در گیمینگ، رندر، کار روزمره و لپ تاپ

پردازنده اینتل بهتر است یا AMD؟ این سوالی است که ذهن اکثر کاربران را پیش از بستن یک سیستم دسکتاپ یا خرید یک لپ تاپ جدید درگیر خود می کند. در واقعیت اما، چالش «پردازنده اینتل یا AMD؟» یک پاسخ واحد نداشته و هیچ یک از این دو برند به صورت مطلق در تمامی سناریوهای کاربری مانند: «روزمره، اداری، گیمینگ، طراحی سه بعدی، رندرینگ و ...» نسبت به دیگری برتری ندارد! به طور کلی، برنده نبرد میان پردازنده اینتل با پردازنده AMD با توجه به «نسل و معماری پردازنده، نوع کاربری، بودجه مالی و نرم افزارهای پراستفاده» تعیین می شود. به همین دلیل در این مطلب از لپ مال به جای معرفی برترین مدل های پردازنده اینتل و AMD، معیارهای کلیدی برای انتخاب هوشمندانه پردازنده از هر یک از این دو سازنده را به صورت موشکافانه بررسی خواهیم کرد.

چرا جواب «پردازنده اینتل یا AMD؟» هر سال عوض می شود؟

در طی دهه اخیر، اینتل و AMD با رونمایی از معماری ها و لیتوگرافی های جدید، پویایی بیشتری به بازار پردازنده های کامپیوتری بخشیده اند. از سوی دیگر رقابت تنگاتنگ اینتل و AMD باعث شده است که سهم بازار جهانی و برتری عملکردی همواره در دست یکی از این دو سازنده باقی نماند و پاسخ به این سوال پس از معرفی هر نسل جدید از پردازنده های کامپیوتری تغییر یابد. به همین دلیل برای مقایسه پردازنده اینتل و AMD به صورت واقع گرایانه لازم است که 3 شرط کلیدی زیر رعایت شود:

نسل

از آنجایی که اینتل و AMD هر ساله پردازنده های جدیدی را به بازار معرفی می کنند، مقایسه یک پردازنده قدیمی از اینتل با یک پردازنده جدید از AMD (یا بالعکس) منطقی نیست. به همین دلیل برای مقایسه صحیح پردازنده های اینتل و AMD لازم است که پردازنده های مورد مقایسه در یک بازه زمانی مشابه به بازار عرضه شده و از نسل های هم دوره خود باشند.

رده

اینتل و AMD پردازنده های خود را در رده های متنوعی از جمله: «اقتصادی، میان رده، رده بالا و پرچمدار» به بازار عرضه می کنند. به همین دلیل در هنگام مقایسه پردازنده اینتل و AMD لازم است که هر دو مدل متعلق به یک رده مشابه (مثلاً اقتصادی یا پرچمدار) باشند.

نوع دستگاه

عملکرد و توان مصرفی پردازنده ها در سیستم های دسکتاپ نسبت به لپ تاپ به صورت اساسی تفاوت دارد. به همین دلیل لازم است که پردازنده دسکتاپ اینتل با «پردازنده دسکتاپ AMD» و پردازنده لپ تاپ اینتل با «پردازنده لپ تاپ AMD» مقایسه شود.

پردازنده اینتل چه فرقی با پردازنده AMD دارد؟

تفاوت های میان پردازنده های اینتل با پردازنده های AMD تنها به تعداد و فرکانس هسته ها خلاصه نشده و در «طراحی معماری، مدیریت توان مصرفی و سخت افزارهای سازگار» آن ها ریشه دارد. 4 عامل تفاوت پردازنده اینتل و AMD از یکدیگر عبارتند از:

معماری و ساختار هسته ها 🔠

نحوه چیدمان و مدیریت هسته های پردازشی، تاثیر مستقیمی بر نحوه اجرای نرم افزارهای سنگین و مالتی تسکینگ دارد.

اینتل

در سال های اخیر اینتل در توسعه پردازنده های خود به معماری هیبریدی روی آورده است. در این معماری، هسته های عملکردی (P-Cores) مسئولیت رسیدگی به پردازش های سنگین و هسته های راندمانی (E-Cores) مسئولیت رسیدگی به وظایف سبک و پس زمینه را بر عهده دارند. این سبک از معماری در تقسیم بار کاری و مدیریت بهتر وظایف متعدد (مالتی تسکینگ) بسیار مفید است.

AMD

برخلاف اینتل، AMD در توسعه پردازنده های خود از معماری یکنواخت Zen استفاده می کند. در این سبک، تمامی هسته ها دارای معماری مشابهی بوده و توانایی پردازشی یکسانی را ارائه می دهند. این ساختار بیشتر در پردازنده های دسکتاپ AMD دیده می شود؛ در برخی پردازنده های لپ تاپی جدید، کنار هسته های Zen از هسته های فشرده تر Zen c هم استفاده شده است.

سوکت مادربرد و قابلیت ارتقاء 🔮

در سیستم های دسکتاپ، نسل و مدل سوکت مادربرد کلیدی ترین عامل تفاوت پردازنده اینتل و AMD است.

اینتل

اینتل معمولاً سوکت های مادربرد خود را هر 2 تا 3 نسل یک بار تغییر می دهد. به همین دلیل ارتقای پردازنده در بلندمدت معمولاً نیازمند تعویض مادربرد و خرید یک مدل سازگار با پردازنده جدید است.

AMD

AMD به پشتیبانی طولانی مدت از سوکت های مادربرد خود شهرت دارد. این مسئله به کاربران اجازه می دهد تا بدون نیاز به تعویض مادربرد قدیمی، پردازنده سیستم خود را به نسل های جدیدتر ارتقاء دهند.

گرافیک داخلی (iGPU) 🎨

در سیستم های فاقد کارت گرافیک مجزا، گرافیک مجتمع از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.

اینتل

به طور کلی، گرافیک داخلی پردازنده های اینتل برای رسیدگی به امور روزمره (مانند مرور وب، خواندن ایمیل، تماشای فیلم و ...)، دریافت خروجی تصویر و موتورهای رمزگشایی ویدیو (مانند Quick Sync برای ادیتورها) ایده آل و بهینه است.

AMD

در AMD باید بین دو گروه فرق گذاشت. اکثر پردازنده های دسکتاپ Ryzen سری 7000 و 9000 فقط یک گرافیک داخلی ساده دارند که برای نمایش تصویر و کارهای روزمره کافی است، نه برای بازی. اما مدل های پسوند G (مثل Ryzen 7 8700G) گرافیک مجتمع قوی تری دارند و اجرای بازی های سبک را بدون کارت گرافیک مجزا ممکن می کنند. پس اگر قرار است فعلاً بدون کارت گرافیک بازی کنید، سراغ مدل های پسوند G بروید.

هزینه نهایی سیستم 💲

در سیستم های دسکتاپ، خرید پردازنده تنها عامل تعیین کننده هزینه نهایی سیستم نیست و لازم است که هزینه های موردنیاز برای خرید «مادربرد، سیستم خنک کننده و رم» نیز در نظر گرفته شوند.

اینتل

مدل های رده بالای اینتل، به خصوص نسل 13 و 14 سری K، زیر بار سنگین توان مصرفی بالا و گرمای زیادی دارند و به سیستم خنک کننده قوی نیاز دارند. در عوض، پشتیبانی همزمان از رم های DDR4 و DDR5 در نسل های 12 تا 14 (سوکت LGA1700)، دست کاربر را در انتخاب مادربرد و رم اقتصادی باز می گذارد؛ البته پردازنده های جدیدتر Core Ultra فقط از DDR5 پشتیبانی می کنند.

AMD

مدل های رده متوسط AMD معمولاً با خنک کننده معمولی هم خوب کار می کنند، اما مدل های رده بالا مثل Ryzen 9 هم به خنک کننده قوی نیاز دارند. از سوی دیگر، پردازنده های جدید AMD (پلتفرم AM5) فقط با رم DDR5 و مادربردهای جدید کار می کنند و این مسئله می تواند باعث افزایش هزینه نهایی سیستم شود. البته پلتفرم قدیمی تر AM4 هنوز با رم DDR4 کار می کند، اما امکان ارتقای آن به نسل های جدید محدود است.

مقایسه کیفی پردازنده های اینتل با AMD

برای گیمینگ پردازنده اینتل بهتر است یا AMD؟

برخلاف تصور عموم، تمام بار اجرای بازی ها روی دوش کارت گرافیک نیست و پردازنده نقش مهمی در «ثبات نرخ فریم، کاهش افت ناگهانی نرخ فریم (1% Lows) و پردازش های مبتنی بر هوش مصنوعی» بازی ها دارد. در حالت کلی اکثر کاربران بر این باورند که پردازنده AMD برای گیم انتخاب بهتری است. با این حال در برخی از مواقع پردازنده اینتل می تواند گزینه بهتری برای سیستم گیمینگ باشد. در این بخش به مقایسه پردازنده اینتل و AMD در دنیای گیمینگ می پردازیم.

آیا پردازنده روی فریم ریت بازی تاثیر می گذارد؟

بله. در رزولوشن های محبوب گیمرها (1080p یا همان Full HD) پایین بودن فرکانس هسته ها و کمبود ظرفیت حافظه کش (Cache) پردازنده، آن را به یک گلوگاه برای سیستم تبدیل می کند و باعث افت شدید نرخ فریم می شود. از سوی دیگر، در رزولوشن های بالاتر (2K و 4K) بار اصلی بازی ها به دوش کارت گرافیک می افتد، اما وجود یک پردازنده قدرتمند برای حفظ ثبات نرخ فریم و جلوگیری از لکنت تصویر (Stuttering) ضروری است.

3D V-Cache چیست و چه کمکی به گیمینگ می کند؟

AMD با پردازنده های مجهز به فناوری 3D V-Cache (سری X3D) یکی از مهم ترین تغییرات چند سال اخیر در پردازنده های گیمینگ را رقم زد. در این فناوری یک لایه حافظه کش L3 اضافه به صورت سه بعدی روی تراشه پردازنده (و در نسل های جدیدتر، زیر آن) قرار می گیرد و حجم کش چند برابر می شود. بازی ها مدام به داده هایی مثل موقعیت اشیا و محاسبات فیزیک نیاز دارند. اگر این داده ها در کش جا نشوند، پردازنده باید آن ها را از رم بخواند که بسیار کندتر از کش است. کش بزرگ تر یعنی رجوع کمتر به رم؛ نتیجه آن معمولاً نرخ فریم بالاتر و افت های ناگهانی کمتر است، به خصوص در بازی های رقابتی و بازی های سنگین (AAA).

چه زمانی خرید پردازنده اینتل برای گیمینگ منطقی تر است؟

اگرچه فناوری کش سه بعدی AMD در گیمینگ بسیار قوی عمل می کند، با این حال در 2 سناریو زیر، خرید پردازنده اینتل برای یک سیستم گیمینگ منطقی و هوشمندانه تر است:

سیستم های چندمنظوره 🌐

اگر علاوه بر بازی، از سیستم خود برای امور گرافیکی مانند: «ادیت ویدیو، استریم، طراحی سه بعدی» یا تولید محتوا استفاده می کنید و طرفدار مالتی تسکینگ هستید؛ معماری هیبریدی پردازنده های اینتل عملکرد متعادل تری را در کاربری های مذکور ارائه می دهد.

بودجه مالی محدود 💸

اگر بودجه مالی محدودی دارید، پردازنده های میان رده نسل 12 تا 14 اینتل با پشتیبانی از مادربردها و رم های قدیمی تر (DDR4) دست شما را در به تعادل رساندن هزینه ها باز می گذارند. در این شرایط شما می توانید سهم بیشتری از بودجه خود را به خرید یک کارت گرافیک قدرتمندتر اختصاص دهید تا در نهایت بتوانید بازی ها را با نرخ فریم بالاتری اجرا کنید.

برای طراحی سه بعدی و رندرینگ پردازنده اینتل بهتر است یا AMD؟

طراحی سه بعدی، انیمیشن سازی و رندرینگ در دسته سنگین ترین پردازش های کامپیوتری قرار می گیرند. در این حوزه ها انتخاب بین پردازنده اینتل و AMD باید بر اساس نوع موتور رندر و نحوه پردازش نرم افزار موردنظر انجام بگیرد:

رندر با پردازنده در مقابل رندر با کارت گرافیک

به طور کلی موتورهای رندر از لحاظ عملکرد به 2 دسته زیر تقسیم بندی می شوند:

موتور رندر مبتنی بر پردازنده مرکزی (CPU)

موتورهای مبتنی بر CPU مانند: «Corona Renderer» برای محاسبه نور، سایه و جنس بافت ها به شدت به پردازنده وابسته هستند. به همین دلیل هرچه تعداد هسته ها و رشته های پردازشی پردازنده بیشتر باشد، سرعت به پایان رسیدن فرآیند رندرینگ به طرز چشمگیری افزایش می یابد.

موتور رندر مبتنی بر کارت گرافیک (GPU)

در موتورهای مبتنی بر GPU مانند: «Enscape یا V-Ray GPU» کارت گرافیک بار اصلی رندر را به دوش می کشد. با این حال در این موتورها CPU بیکار نبوده و همچنان نقش مهمی در بارگذاری صحنه ها، مدیریت پیکربندی ها و انجام محاسبات هندسی پیش از رندر ایفا می کند.

تعداد هسته در برابر سرعت تک هسته

در نرم افزارهای سه بعدی کاربران عموماً با 2 فاز اصلی زیر روبرو هستند:

مدل سازی و طراحی 🖼️

در این فاز، کاربران با استفاده از نرم افزارهایی مانند: «تری دی مکس و بلندر» به مدل سازی و طراحی سه بعدی می پردازند. در این شرایط سرعت و فرکانس تک هسته بالاترین اولویت را دارد و هرچه تک هسته قدرتمندتر باشد، محیط کار و چرخش مدل ها در نرم افزار روان تر خواهد بود.

دریافت خروجی نهایی 🖥️

در این فاز توان پردازشی تمامی هسته ها برای محاسبه خروجی نهایی به کار گرفته می شود. به همین دلیل در این فاز پردازنده های دارای تعداد هسته و رشته بالاتر نسبت به سایرین برتری دارند.

برای طراحی سه بعدی و رندرینگ پردازنده اینتل بخریم یا AMD؟

AMD به دلیل ارائه تعداد هسته و رشته بالاتر در طیف متنوعی از پردازنده های خود، در رندرهای مبتنی بر CPU عملکرد قدرتمندتری را نسبت به اینتل ارائه می دهد. این در حالی است که اینتل با بهره گیری از معماری هیبریدی و فرکانس های کاری بالا، تعادل خوبی بین سرعت تک هسته (مناسب برای مدل سازی روان) و هسته های متعدد (مناسب برای پردازش پس زمینه و خروجی) ارائه می دهد. اگر قرار است این کارها را روی لپ تاپ انجام دهید، معیارهای انتخاب لپ تاپ رندرینگ را هم جداگانه بررسی کنید.

برای کارهای روزمره و اداری پردازنده اینتل بهتر است یا AMD؟

برای کارهای روزمره و اداری مانند: «مرور وب و باز کردن چندین تب، تماشای فیلم و سریال، استفاده از نرم افزارهای ساده (مانند مجموعه مایکروسافت آفیس) و مالتی تسکینگ سبک» تفاوت پردازنده اینتل و AMD چندان محسوس نیست و هر دو سازنده پردازنده های اقتصادی و میان رده مناسبی را برای کاربری روزمره و اداری ارائه می دهند. بنابراین، در زمان انتخاب و خرید پردازنده اینتل یا AMD برای سیستم های اداری و خانگی اولویت اصلی نه «قدرت پردازش» بلکه باید روی «هزینه نهایی سیستم، ارزش خرید (نسبت عملکرد به قیمت) و مصرف بهینه انرژی» متمرکز باشد.

لپ تاپ اینتل بخریم یا لپ تاپ AMD؟

در دنیای لپ تاپ ها، معیارهای انتخاب پردازنده نسبت به سیستم های دسکتاپ متفاوت است؛ چرا که برخلاف سیستم دسکتاپ، در لپ تاپ ها نمی توان به راحتی پردازنده را ارتقاء داد یا سیستم خنک کننده آن را تعویض کرد. به همین دلیل طراحی سازنده لپ تاپ به شدت روی عملکرد نهایی پردازنده تاثیرگذار است. از این رو توصیه می شود در هنگام خرید لپ تاپ AMD یا اینتل به نکات زیر توجه داشته باشید:

سیستم خنک کننده و سقف توان مصرفی ❄️

یک پردازنده یکسان روی دو لپ تاپ از برندهای مختلف می تواند عملکرد متفاوتی داشته باشد. به طور کلی سازندگان لپ تاپ با توجه به «ابعاد بدنه، ضخامت شاسی و قدرت سیستم خنک کننده» سقف توان مصرفی پردازنده (TDP) را محدود کرده یا آزاد می گذارند. بنابراین در انتخاب لپ تاپ، کیفیت خنک کننده به اندازه مدل پردازنده اهمیت دارد.

شارژدهی باتری و مدیریت مصرف انرژی 🔋

در لپ تاپ ها، بازدهی انرژی روی میزان شارژدهی باتری لپ تاپ تاثیرگذار است. پردازنده های نسل اخیر AMD به لطف معماری بهینه خود در کاربری های روزمره، کاری و دانشجویی مصرف انرژی بهینه ای داشته و در لپ تاپ های سبک و باریک شارژدهی خوبی ارائه می دهند. از سوی دیگر پردازنده های اینتل با معماری هیبریدی و هسته های کم مصرف (E-Core) کارهای سبک و پس زمینه را به هسته های راندمانی خود سپرده و در زمان اجرای نرم افزارها و بازی های سبک تا متوسط از مصرف بی رویه انرژی جلوگیری می کنند.

عملکرد گرافیک داخلی (iGPU) 💪🏻

در لپ تاپ های باریک (اولترا بوک ها) که فاقد کارت گرافیک مجزا (dGPU) هستند، تراشه گرافیکی مجتمع داخل پردازنده بار تمامی کارهای گرافیکی را به دوش می کشد. گرافیک مجتمع مدل های جدید پردازنده اینتل و AMD عملکرد ایده آلی را در «پخش فایل های ویدیویی حجیم، وظایف گرافیکی دو بعدی و حتی اجرای بازی های سبک و آنلاین» ارائه می دهند. با این حال برتری در این بخش به نسل و مدل پردازنده بستگی دارد. پس به جای اسم برند، مدل گرافیک مجتمع همان لپ تاپ را بررسی کنید.

نوع کاربری؛ گیمینگ و مالتی مدیا سنگین 🎮

در لپ تاپ های گیمینگ که دارای کارت گرافیک مجزا هستند، پردازنده باید توانایی رسیدگی به نیازهای کارت گرافیک را داشته باشد و گلوگاه سیستم نشود. مدل های رده بالا و پرچمدار پردازنده اینتل یا AMD نرخ فریم بالایی را ارائه می دهند. با این حال نباید فراموش کرد که در لپ تاپ های گیمینگ، میزان تولید گرما توسط پردازنده و سیستم خنک کننده لپ تاپ ضامن اصلی حفظ ثبات نرخ فریم در جلسات طولانی بازی است.

نتیجه گیری

همان طور که در این مطلب بررسی کردیم، پاسخ واحدی برای سوال «پردازنده اینتل یا AMD؟» وجود ندارد و انتخاب پردازنده از هر یک از این دو سازنده باید بر اساس «نوع کاربری، بودجه مالی و نرم افزارهای مورد استفاده» انجام شود. در جدول زیر کارشناسان لپ مال راهنمای انتخاب بر اساس سناریوهای مختلف کاربری را در اختیار شما قرار داده اند:

برای دیدن مدل های موجود اینتل و AMD، به صفحه خرید پردازنده لپ مال سر بزنید.

نویسنده: رویا کثیری